Co to jest rozdzielacz do rekuperacji i jaką pełni funkcję?

Jakie są rodzaje rozdzielaczy do systemów wentylacji mechanicznej?

Rozdzielacze można podzielić według budowy, sposobu podłączenia przewodu głównego oraz obecności izolacji. Poszczególne cechy mogą się łączyć – przykładowo rozdzielacz może być jednocześnie dwurzędowy, przelotowy i izolowany. Dlatego przy wyborze ważniejsza od samej nazwy jest jego konfiguracja i dopasowanie do przebiegu instalacji.

Rozdzielacze standardowe

Standardowy rozdzielacz ma jedno przyłącze główne, którym dopływa lub odpływa cały strumień powietrza, oraz kilka lub kilkanaście króćców do podłączenia przewodów rozdzielczych.

W domowych instalacjach spotyka się np. rozdzielacze z 8, 12, 16 czy 18 odejściami Ø75 mm oraz przyłączem głównym Ø160 lub Ø200 mm. 

Rozdzielacze przelotowe

Rozdzielacz przelotowy ma dodatkowe przyłącze umożliwiające dalsze poprowadzenie głównego kanału. Część powietrza trafia wtedy do przewodów podłączonych do rozdzielacza, a pozostała część może zostać skierowana dalej.

Takie rozwiązanie jest przydatne np. w bardziej rozbudowanych instalacjach, przy obsłudze kilku stref lub kondygnacji. Trzeba jednak pamiętać, że przepływ przez kolejne elementy musi być uwzględniony w obliczeniach – nie wystarczy dobrać rozdzielacza wyłącznie na podstawie liczby wolnych króćców.

Rozdzielacze płaskie, kątowe i dwurzędowe

Różnice w kształcie rozdzielaczy wynikają przede wszystkim z warunków montażowych. Jeżeli miejsca jest niewiele, znaczenie ma nie tylko liczba odejść, ale również to, z której strony znajduje się przyłącze główne i jak rozmieszczone są króćce.

Rozdzielacz płaski lub z przyłączem bocznym może ułatwić montaż w niewysokiej przestrzeni nad sufitem czy w stropie. Konstrukcja dwurzędowa pozwala natomiast rozmieścić większą liczbę króćców na krótszym korpusie. W ofercie Hurtowni Wentylacyjnej dostępne są m.in. rozdzielacze dwurzędowe do przewodów Ø75 mm.

Nie oznacza to, że jeden układ jest lepszy od pozostałych – odpowiednia konstrukcja to ta, która pozwala poprowadzić przewody bez ostrych zagięć i kolizji z innymi instalacjami.

Rozdzielacze izolowane i nieizolowane

Rozdzielacze nieizolowane sprawdzają się przede wszystkim wtedy, gdy są zamontowane w ogrzewanej części budynku i transportowane powietrze nie powoduje ryzyka kondensacji.

Jeżeli element znajduje się w chłodnej strefie, np. na nieogrzewanym poddaszu, może być potrzebna izolacja. Jej zadaniem jest ograniczenie strat temperatury i przede wszystkim zabezpieczenie powierzchni przed wykraplaniem wilgoci.

Na rynku dostępne są zarówno rozdzielacze fabrycznie izolowane, jak i modele bez izolacji. Hurtownia Wentylacyjna oferuje oba warianty, m.in. izolowane skrzynki z przyłączami Ø160 i Ø200 oraz odejściami Ø75 mm.

Rozdzielacz a skrzynka rozprężna – jaka jest różnica?

Choć oba elementy występują w systemie rozdzielaczowym i mogą wyglądać podobnie, pełnią inne funkcje.

W uproszczeniu: rozdzielacz obsługuje wiele gałęzi instalacji, a skrzynka rozprężna znajduje się na końcu konkretnej gałęzi, bezpośrednio przed anemostatem. To rozróżnienie jest istotne także przy zakupie, ponieważ oba elementy mają inne zadania i nie są zamienne.

Czym różni się rozdzielacz metalowy od plastikowego w rekuperacji?

Materiał rozdzielacza wpływa przede wszystkim na jego trwałość, masę, sposób montażu, właściwości akustyczne i odporność na warunki panujące w miejscu zabudowy. Zarówno modele metalowe, jak i wykonane z tworzywa mogą działać bardzo dobrze, jeśli są właściwie dobrane do instalacji.

Jaki materiał rozdzielacza wybrać?

• Rozdzielacz metalowy – dobry wybór, gdy liczy się wysoka sztywność, odporność mechaniczna albo potrzebna jest nietypowa konfiguracja króćców czy wymiarów.
• Rozdzielacz z tworzywa – sprawdzi się w systemach modułowych, gdzie ważne są mała masa, prosty montaż i łatwa dostępność kompatybilnych akcesoriów.
• Rozdzielacz hybrydowy – łączy sztywny metalowy korpus z gumowymi lub plastikowymi króćcami, co może ułatwiać szczelne podłączenie przewodów.

Najważniejszy jest nie sam materiał, ale szczelność, liczba i średnica króćców, wielkość przyłącza głównego, warunki montażu oraz zgodność z całym systemem wentylacyjnym.

W chłodnej strefie budynku trzeba dodatkowo sprawdzić wymagania dotyczące izolacji, niezależnie od rodzaju rozdzielacza.

Jakie parametry techniczne powinien mieć rozdzielacz rekuperacji?

Przy wyborze rozdzielacza warto sprawdzić przede wszystkim kilka parametrów:

• Liczba króćców – powinna odpowiadać liczbie przewodów wychodzących z rozdzielacza, a nie liczbie pomieszczeń. Przykładowo oznaczenie 12 × 75 / 200 oznacza 12 odejść do przewodów Ø75 mm oraz przyłącze główne Ø200 mm. W ofercie Hurtowni Wentylacyjnej występują m.in. konfiguracje 8, 12, 16 i 18 odejść Ø75.
• Średnice przyłączy – w systemach rozdzielczych spotyka się m.in. przewody Ø63, Ø75 i Ø90 mm, a po stronie głównego kanału często Ø125, Ø160 lub Ø200 mm. Dobór zależy od przepływu i konkretnego systemu.
• Przepływ i spadek ciśnienia – rozdzielacz nie może nadmiernie ograniczać przepływu powietrza. Im większy opór elementu, tym trudniej utrzymać wymagany strumień i tym większe obciążenie wentylatorów. Dlatego warto sprawdzać charakterystyki przepływu producenta.
• Szczelność – nieszczelności powodują straty powietrza i utrudniają regulację instalacji. Znaczenie mają zarówno sam korpus, jak i uszczelki, zaślepki oraz sposób podłączenia przewodów. 
• Wymiary rozdzielacza – trzeba sprawdzić nie tylko średnice, ale też długość, szerokość i wysokość skrzynki. To szczególnie ważne przy montażu w stropie lub nad sufitem podwieszanym, gdzie ilość miejsca bywa ograniczona.
• Materiał i izolacja – rozdzielacze wykonuje się m.in. ze stali ocynkowanej i tworzyw sztucznych. Jeżeli skrzynka ma pracować poza ogrzewaną strefą budynku, trzeba sprawdzić, czy wymaga dodatkowej izolacji.

Najważniejsze, aby wszystkie te parametry były dobrane jako całość. Rozdzielacz z odpowiednią liczbą króćców, ale zbyt małym przyłączem głównym albo zbyt dużymi oporami, nadal będzie źle dobrany.